Hij reed op de fiets, gereedschapskist achterop, een klusdeuntje waarschijnlijk op zijn lippen, en heel Nederland keek toe. Nico Zwinkels was in de jaren negentig meer dan een tv-gezicht; hij was een soort nationaal instituut op twee wielen. Op 1 juli 2025 overleed hij op 80-jarige leeftijd in zijn geboorteplaats Naaldwijk, en daarmee verdween een van de meest echte televisiegezichten die Nederland ooit heeft gehad.
- Van de steiger naar de studio: een echte vakman
- Eigen Huis & Tuin: hoe een klusjesman heel Nederland pakte
- Meer dan televisie: het boek, de cd-rom en het merk Nico
- De breuk van 2004: een abrupt einde aan een succesvolle carrière
- Spanje, stilte en een stille terugkeer
- Afscheid van een icoon
- Wat blijft er over van Nico Zwinkels?
Van de steiger naar de studio: een echte vakman
Er zijn maar weinig mensen op televisie die je gelooft. Echt gelooft, bedoel ik. Nico Zwinkels was er zo een. Nicolaas Petrus Zwinkels werd geboren op 23 februari 1945 in Naaldwijk, een klein Zuid-Hollands stadje omringd door kassen en kwekerijen. Al op zijn vijftiende stond hij op de steiger, als timmerman en metselaar. Niet als bijbaantje of hobby. Gewoon zijn werk.
Wat daarna volgde was jaren lang ploeteren en leren, van onderaf. Zwinkels doorliep vrijwel iedere functie die de bouwsector kende: uitvoerder, maatvoerder, opzichter. Via avondstudies kwalificeerde hij zich daarna ook als loodgieter, aannemer en zelfs als leraar timmeren, metselen en schilderen. Hij schreef lesmateriaal. Hij had tien jaar lang een eigen aannemersbedrijf. En daarna werkte hij als bouwtechnisch adviseur in de baksteenindustrie. (Je vraagt je op een gegeven moment af of de man überhaupt sliep.)
Als iemand mij vraagt wat hem zo geloofwaardig maakte op televisie, is het antwoord eigenlijk simpel: hij had alles wat hij liet zien zelf gedaan. Niet gespeeld, niet aangeleerd voor de camera, maar écht gedaan. Dat proef je als kijker, ook al kun je het niet altijd benoemen.
Die brede, praktische achtergrond was de fundering onder alles wat later volgde. Zonder die tientallen jaren op de bouwplaats was er geen tv-klusjesman geweest, geen Eigen Huis & Tuin, geen icoon.
Eigen Huis & Tuin: hoe een klusjesman heel Nederland pakte
In 1990 werd Zwinkels door RTL benaderd, aanvankelijk alleen als bouwtechnisch adviseur op de achtergrond van het programma Je Eigen Huis. Maar al snel bleek dat hij meer was dan een expert op afstand: hij had charisma, hij kon uitleggen, en hij deed het met een knipoog. Zijn rol groeide. Hij werd presentator.
Toen het woonprogramma fuseerde met Flora Magazine van Rob Verlinden en het nieuwe Eigen Huis & Tuin ontstond, was het gouden duo compleet. Verlinden nam de tuin voor zijn rekening, Zwinkels de binnenkant van het huis. Presentatrices als Manuëla Kemp, Myrna Goossen en later Irene Moors voegden de menselijke verbinding toe. Het resultaat was een van de succesvolste middagprogramma’s van de Nederlandse televisiegeschiedenis, met wekelijks meer dan een miljoen kijkers, soms oplopend tot 1,5 miljoen.
Ik herinner me nog goed hoe mijn moeder halverwege de middag de televisie aanzette, niet omdat er iets speciaals was, maar gewoon omdat Nico er was. Dat is de kracht van zoiets: mensen schakelden niet in voor sensatie, maar voor gezelligheid gecombineerd met nuttige informatie. Een beetje zoals de buurman die toevallig ook alles weet van tegels leggen.
Wat Nico Zwinkels zo onderscheidend maakte in de Nederlandse doe-het-zelf-televisie was zijn toegankelijkheid. Hij deed geen trucjes voor de camera, hij legde gewoon uit. Hoe boor je in tegels zonder dat ze barsten? Hoe hang je een deur die blijft klemmen? Hoe schilder je een kozijn zodat het ook over tien jaar nog goed zit? Praktische vragen die miljoenen mensen dagelijks bezighielden, beantwoord door iemand die er echt verstand van had.
Zijn imago als “de beroemdste klusjesman van Nederland” was geen marketingverhaal. Het was gewoon waar. Hij was de eerste echte tv-klusjesman van Nederland, en hij heeft die rol nooit hoeven te spelen.
Meer dan televisie: het boek, de cd-rom en het merk Nico
Het succes van Eigen Huis & Tuin bleef niet beperkt tot de beeldbuis. In 1999 publiceerde Zwinkels het Doe-het-zelf boek bij uitgeverij Tirion, een dik naslagwerk met instructies voor alles wat een huiseigenaar ooit nodig zou kunnen hebben: gereedschap, boren, schilderen, elektriciteit, vloeren en meubels. Een jaar later, in 2000, verscheen er een bijbehorende klus-cd-rom.
Vanuit huidig perspectief klinkt een cd-rom misschien wat ouderwets, maar in 2000 was het eigenlijk best slim. Zwinkels en zijn team begrepen dat de kijker ook thuis aan de slag wilde, en dat je die kijker moest ondersteunen met meer dan alleen tv. Dat was in wezen het idee van cross-mediamarketing, lang voordat iemand die term in de mond nam.
In de praktijk zag je dat boek in veel Nederlandse huishoudens staan in de gereedschapskast of naast de boormachine. Niet als decoratie, maar als echt gebruiksvoorwerp, met ezelsoren en verfvlekken. Dat is misschien wel de beste graadmeter voor het succes van een praktisch boek.
De breuk van 2004: een abrupt einde aan een succesvolle carrière
Dan is er 2004. Een jaar dat in de biografie van Nico Zwinkels onvermijdelijk een apart hoofdstuk vormt, hoe pijnlijk ook.
Zwinkels en Rob Verlinden wilden overstappen naar SBS6 voor een nieuw programma, Huis, Tuin en Keuken, samen met kok Angélique Schmeinck. Een logische volgende stap, zo leek het. Maar de overstap werd nooit gemaakt. Rond diezelfde tijd kwamen beschuldigingen van seksuele intimidatie naar buiten, gericht aan het adres van Zwinkels en afkomstig van meerdere vrouwen, onder wie styliste Bea Willemstein.
Zwinkels ontkende de beschuldigingen consequent. In een interview uit 2019 stelde hij dat hij was “ingeluisd” en dat producent Willem Herselman van Tenfold een gerichte actie had opgezet, voortvloeiend uit een eerdere concurrentiestrijd en een mislukte overstap in 1996. Hij stelde twee rechtszaken gewonnen te hebben, maar verloor uiteindelijk de zaken tegen SBS6 en RTL Nederland.
In de rechtszaak kwamen ook interne gedragscodes van Eigen Huis & Tuin naar boven die specifiek voor Zwinkels waren opgesteld, met regels over onder meer het omgaan met vrouwelijke collega’s. Die onthulling wierp een schaduw over zijn publieke imago die nooit volledig verdween.
Wat er werkelijk is voorgevallen, laat zich op basis van openbare informatie niet eenduidig beoordelen. Wat wel zeker is: zijn televisiecarrière eindigde abrupt. De man die Nederland had leren klussen, verdween uit beeld op een manier die niemand voor mogelijk had gehouden.
Spanje, stilte en een stille terugkeer
Na het turbulente jaar 2004 nam Zwinkels een ingrijpende beslissing: hij vertrok met zijn vrouw Ineke en hun twee kinderen naar Spanje. Niet voor avontuur. Voor rust en afstand. Zijn kinderen hadden volgens hemzelf psychologische hulp nodig vanwege de media-aandacht en de gevolgen van de publieke commotie.
Ruim vijftien jaar woonde hij daar. Pas rond 2019 keerde het gezin terug naar Nederland, naar Naaldwijk, de stad waar hij ooit als vijftienjarige timmerman was begonnen. Hij leefde er relatief teruggetrokken, omringd door oude vrienden die hem waren blijven steunen. Er was ook sprake van een verzoening met zijn voormalige collega en kompaan Rob Verlinden, een moment dat veel oud-fans blijkbaar raakte.
Die terugkeer naar zijn roots zegt iets over wie Nico Zwinkels ten diepste was: geen showbizzfiguur op zoek naar schijnwerperslicht, maar een nuchtere Naaldwijker die gewoon zijn leven wilde leiden. Dat past ook bij het beeld dat mensen van hem hadden. Benaderbaar, gewoon, zonder fratsen.
Afscheid van een icoon
Op 1 juli 2025 overleed Nico Zwinkels thuis in Naaldwijk. Hij was 80 jaar oud. Zijn familie plaatste een sobere rouwadvertentie in lokale media, passend bij de man die hij was: zonder poespas, dicht bij huis.
De reacties kwamen snel en waren oprecht. RTL omschreef hem als “een onmiskenbaar boegbeeld” van Eigen Huis & Tuin en benadrukte zijn creativiteit, passie en vakmanschap. Irene Moors, die van 1996 tot 1998 met hem samenwerkte, schreef op Instagram dat hij de beroemdste klusjesman van Nederland was en hem herinnerde als een gezellige, lieve man die altijd in was voor een grap en een bakkie koffie. Rob Verlinden reageerde in RTL-interviews zichtbaar emotioneel.
Wat opvalt aan de berichtgeving na zijn overlijden is de warmte. Journalisten en oud-collega’s benadrukten zijn pioniersrol in de Nederlandse doe-het-zelf-televisie en zijn blijvende herkenbaarheid. De 2004-controverse werd niet verzwegen, maar ook niet als definitief oordeel neergezet. Dat voelt als een eerlijk en menselijk eerbetoon.
- RTL noemde hem een onmiskenbaar boegbeeld van het programma
- Irene Moors herinnerde hem als een warme, grappige collega
- Rob Verlinden reageerde emotioneel en toonde zichtbare rouw
- Regionale media in het Westland brachten uitgebreid verslag van zijn overlijden
- Televisier en andere entertainmentmedia blikten terug op zijn rol in de tv-geschiedenis
Wat blijft er over van Nico Zwinkels?
De vraag naar de nalatenschap van een televisiegezicht is altijd wat dubbel. Programma’s komen en gaan, gezichten vervagen in het geheugen. Maar sommige mensen laten iets achter dat groter is dan hun eigen verhaal.
Nico Zwinkels heeft de doe-het-zelf-cultuur in Nederland mede gevormd. Voordat hij op televisie verscheen, was klussen iets wat mensen deden uit noodzaak of gewoonte. Hij maakte er iets aantrekkelijks van, iets waarbij je trots kon zijn op je eigen gemaakte wandplank of zelf betegelde badkamer. Hij deelde vakkennis op een moment dat internet dat nog niet kon doen. (En dan te bedenken dat hij dat gewoon deed op een dinsdagmiddag, op de publieke tv.)
Er bestaat een generatie Nederlanders die de grondbeginselen van boren, schilderen en betegelen heeft geleerd door op dinsdagmiddag naar Eigen Huis & Tuin te kijken. Dat is geen kleine erfenis. Dat is gewoon kennisoverdracht, op een manier die destijds uniek was.
Wat mij persoonlijk het meest bijblijft, is het beeld van hem op die fiets met die kist. Geen sportsauto, geen grand entrance. Gewoon een man op de fiets, op weg om iets te maken of te repareren. Dat klopte gewoon. En dat is misschien wel het mooiste wat je van iemand kunt zeggen: hij was precies wie hij leek te zijn.
Nico Zwinkels was de eerste echte tv-klusjesman van Nederland, een vakman tot in de vezels, en een man wiens eenvoud meer mensen heeft geraakt dan enige hoeveelheid showbizz ooit had kunnen doen. Hij rust nu in zijn geboorteplaats. En ergens in een heleboel Nederlandse huishoudens staat nog altijd dat boek met de verfvlekken op de plank.
Heb jij Eigen Huis & Tuin vroeger trouw gevolgd? Of zelfs iets gemaakt na een aflevering? Dat is misschien wel het mooiste eerbetoon dat je Nico Zwinkels kunt geven: gewoon iets aanpakken in huis, met je eigen handen.
