Zelf behangen: alles wat je wilt weten voordat je begint
Wil je zelf behangen, maar twijfel je of het je gaat lukken zonder scheve banen en luchtbellen? Goed nieuws: met modern vliesbehang is behangen een klus die de meeste mensen in één dag onder de knie krijgen. In dit artikel beantwoord ik de vragen die iedereen heeft voordat de eerste baan de muur op gaat, van de keuze van het behang tot stopcontacten en hoeken.
Behangen heeft de naam lastig te zijn, en dat komt vooral van vroeger. Papierbehang dat je moest inlijmen, laten weken en dan zonder scheuren op de muur zien te krijgen. Dat is allang niet meer nodig! Hieronder lees je in korte vragen en antwoorden hoe je het slim aanpakt, met de maten, materialen en volgorde die in de praktijk gewoon werken.
- Kun je zelf behangen zonder ervaring?
- Welk behang is het makkelijkst om zelf aan te brengen?
- Wat heb je nodig om zelf te behangen?
- Hoe bereid je de muur voor?
- Hoe behang je een muur in de juiste volgorde?
- Hoe behang je rond stopcontacten, ramen en hoeken?
- Welke fouten maken mensen bij zelf behangen?
- Veelgestelde vragen over zelf behangen
Kun je zelf behangen zonder ervaring?
Ja, zolang je kiest voor vliesbehang en begint met één vlakke muur zonder ramen of deuren. Vliesbehang plak je op een ingelijmde muur, het rekt en krimpt niet, en zit een baan scheef? Dan trek je hem los en plak je hem opnieuw. Dat maakt het heerlijk vergevingsgezind. Wat je moet kunnen is beperkt: recht snijden, een waterpaslijn trekken en geduld hebben.
Reken voor een gemiddelde wand van 4 bij 2,60 meter op twee tot drie uur, inclusief voorbereiding. Een hele kamer met vier wanden, twee ramen en een deur kost een beginner een lange dag of een weekend. Bij mij thuis ging de eerste muur tergend langzaam en de tweede twee keer zo snel. Behangen is vooral een kwestie van ritme krijgen.
Welk behang is het makkelijkst om zelf aan te brengen?
Vliesbehang, met afstand. Je lijmt de muur in plaats van het behang, de banen hoeven niet te weken en het materiaal scheurt nauwelijks. Effen behang of behang met een kleine, onregelmatige structuur is daarbij makkelijker dan een groot patroon, omdat je de banen niet hoeft te laten aansluiten.
| Type behang | Hoe aanbrengen | Voor beginners | Let op |
|---|---|---|---|
| Vliesbehang | Muur inlijmen, droge baan opplakken | Ideaal | Meestal ook droog af te trekken bij verwijderen |
| Papierbehang | Baan inlijmen, laten weken, opplakken | Lastig | Rekt uit en scheurt snel, weinig speelruimte |
| Vinylbehang op vlies | Als vliesbehang | Goed | Afwasbaar, fijn voor keuken en hal |
| Zelfklevend behang | Beschermlaag eraf, opplakken | Redelijk | Alleen op gladde, geverfde muren; luchtbellen krijg je lastig weg |
| Fotobehang | Genummerde banen, muur inlijmen | Goed | Precies uitmeten, je hebt één kans per baan qua aansluiting |
Structuur is sowieso een fijne keuze: behang met textuur in de woonkamer, zoals grasweefsel of een linnenlook, verbergt kleine oneffenheden in de muur en oogt meteen rijk. Kies je liever een patroon? Kijk dan op het etiket naar het patroonrapport: de afstand in centimeters waarna het patroon zich herhaalt. Hoe groter dat getal, hoe meer snijverlies.
Wat heb je nodig om zelf te behangen?
Voor vliesbehang heb je een kleine set gereedschap nodig, meestal voor een paar tientjes compleet te koop als behangset. Dit is de lijst:
- Vliesbehanglijm en een emmer, plus een vachtroller en een kwast voor de randen
- Waterpas of laser, rolmaat en potlood
- Behangschaar en een afbreekmes met veel reservemesjes
- Behangspatel (kunststof) om banen aan te drukken en een naadroller
- Metalen aandruklat of een breed plamuurmes om langs te snijden
- Schone vochtige spons voor lijmresten
- Trap, afdekfolie en schilderstape
Hoeveel rollen? Meet de omtrek van de kamer in meters, deel door de breedte van de rol (meestal 0,53 meter) en rond naar boven af: dat is het aantal banen. Deel de lengte van de rol (meestal 10 meter) door de muurhoogte plus 10 centimeter snijmarge, en je weet hoeveel banen er uit één rol komen. Een wand van 4 meter breed en 2,60 hoog kost dus 8 banen van 2,70 meter, oftewel 3 rollen. Bij een patroonrapport tel je per baan het rapport erbij op. En koop altijd één rol extra van hetzelfde batchnummer. Altijd.
Hoe bereid je de muur voor?
De muur moet droog, schoon, vlak en licht zuigend zijn. Haal oud behang er helemaal af, ook dat dunne papierlaagje dat soms blijft zitten, want daarop laat nieuw behang los. Vul gaten en scheuren met muurvuller, schuur ze vlak en stof de muur af. Een sterk zuigende muur (nieuw stucwerk, gipsplaat) strijk je voor met verdunde behanglijm of voorstrijkmiddel, anders trekt de lijm te snel weg en houdt het behang niet.
Donkere of bonte muren schemeren door licht behang heen. Verf ze eerst in een lichte tint, of gebruik een ondergrondwit dat ook de naden minder zichtbaar maakt. Twijfel je of behangen wel de beste keuze is voor die ene muur? Leg het eens naast de moeite die het kost om een muur te verven zonder strepen. Voor een vlakke muur die alleen kleur nodig heeft, is verf sneller. Voor structuur, patroon en het verbergen van kleine oneffenheden wint behang.
Hoe behang je een muur in de juiste volgorde?
Begin bij het raam en werk van het licht af, zodat naadschaduwen niet opvallen. Trek voor de eerste baan een verticale waterpaslijn op één baanbreedte min 2 centimeter van de hoek, want hoeken zijn nooit recht. Daarna is het herhalen:
- Snijd de banen op muurhoogte plus 10 centimeter, bij patroon met aansluiting.
- Rol lijm op de muur, iets breder dan één baan, gelijkmatig en niet te dun.
- Zet de baan bovenaan tegen het plafond met 5 centimeter overmaat en lijn hem uit op de waterpaslijn.
- Strijk van het midden naar de zijkanten uit met de spatel, van boven naar beneden.
- Snijd boven en onder af langs de aandruklat met een vers mesje.
- Plak de volgende baan strak tegen de vorige aan, zonder overlap, en rol de naad aan.
- Neem lijmresten meteen af met een schone, vochtige spons.
Breek na elke twee banen een stukje van het afbreekmes af. Een bot mesje scheurt het behang in plaats van te snijden, en dat is de grootste boosdoener achter rafelige randen bij plafond en plint.
Hoe behang je rond stopcontacten, ramen en hoeken?
Schakel de stroom uit, haal het afdekplaatje van stopcontacten en schakelaars en behang er gewoon overheen. Snijd daarna een kruis in het behang op de plek van de doos, knip de flappen weg en zet het plaatje terug. Zo zit het behang strak achter de rand, zonder zichtbare snede.
Bij een binnenhoek laat je de baan 1 tot 2 centimeter om de hoek lopen en begin je op de volgende muur met een nieuwe baan, opnieuw uitgelijnd op een waterpaslijn, die dit strookje net overlapt. Bij een buitenhoek mag het behang 2 tot 3 centimeter omslaan als de hoek recht is; is hij dat niet, snijd dan ook hier af en begin opnieuw. Rond ramen en deuren plak je de baan over het kozijn heen, snijd je diagonaal naar de hoeken en werk je het overtollige weg langs de kozijnrand. Neem bij een kozijn de tijd en druk het behang eerst goed in de hoek voordat je snijdt.
Welke fouten maken mensen bij zelf behangen?
De meeste problemen bij zelf behangen ontstaan door haast in de voorbereiding, niet door het plakken zelf. Dit zijn de fouten die ik het vaakst zie:
- De eerste baan op de hoek uitlijnen in plaats van op een waterpaslijn, waardoor elke volgende baan verder scheef loopt.
- Te weinig lijm, of lijm die al opdroogt voordat de baan erop zit; werk baan voor baan.
- Behang uit verschillende batches mengen, met zichtbaar kleurverschil tussen de banen.
- Lijmresten laten zitten op het oppervlak, die na het drogen gaan glimmen.
- Het raam openzetten tijdens het drogen, waardoor het behang te snel droogt en de naden opentrekken. Houd de kamer 24 uur tochtvrij en niet te warm.
- Een patroon met groot rapport kopen zonder extra rollen, zodat je halverwege tekortkomt.
Veelgestelde vragen over zelf behangen
Kun je over oud behang heen behangen?
Liever niet. Oud behang kan loslaten onder het gewicht van de nieuwe lijm en neemt dan je nieuwe behang mee. Alleen als het oude behang glad, dun en overal muurvast zit, kan het. Test eerst een stuk.
Hoe lang moet behang drogen?
Reken op 24 tot 48 uur bij kamertemperatuur zonder tocht. Hang pas daarna schilderijen op en schuif de meubels pas dan weer strak tegen de muur.
Kun je behang overschilderen?
Overschilderbaar vliesbehang, vaak met een fijne structuur, is daarvoor gemaakt en kun je meerdere keren oververven. Gewoon vinyl- of papierbehang overschilderen gaat meestal mis. Wil je kleur en textuur combineren? Kijk dan eens naar de vernieuwende verftechnieken voor de woonkamer als alternatief voor een tweede behangmuur.
Eén wand of de hele kamer?
Voor een eerste keer is één accentwand de slimste keuze: minder werk, geen hoeken en veel effect. Achter het bed of achter de bank werkt het meestal het mooist, en zo’n behangwand is meteen een van de makkelijkste muurdecoratie ideeën voor de slaapkamer.
Begin dus met die ene vlakke muur, kies vliesbehang zonder groot patroon en neem de tijd voor de waterpaslijn. Hangt de eerste baan recht, dan volgt de rest bijna vanzelf. Zelf behangen is zo’n klus die veel moeilijker klinkt dan hij is, en het resultaat zie je elke dag. Dus pak die rol en ga ervoor!