Hella Jongerius is een bekend industrieel ontwerper, haar verhaal voelt een beetje als een tegenbeweging. Alsof ze zegt, ho even, het hoeft niet allemaal strak, glad en nieuw. Wat ik er mooi aan vind, is dat Hella Jongerius tegelijk heel nuchter blijft en toch wereldwijd serieus wordt genomen. Ze werkte met merken als Vitra, Maharam, KLM en IKEA, maar bleef steeds teruggaan naar dezelfde vraag. Wanneer voelt een object nou écht goed? Niet alleen functioneel, maar ook… ja, menselijk.
Bekijk deze post op Instagram
Hella Jongerius is al jaren een vaste naam binnen het internationale industriële design. Ze beweegt moeiteloos tussen meubels, textiel, keramiek en kleuronderzoek. Misschien juist die mix maakt het zo interessant, het is nooit één ding bij Hella.
- Wie is Hella Jongerius?
- Hoe begon de carrière van Hella Jongerius?
- Waarom haar ontwerpstijl zo herkenbaar?
- Welke ontwerpen van Hella Jongerius moet je kennen?
- Wat maakt Hella Jongerius belangrijk voor design?
- Hoe ziet de erkenning voor Hella Jongerius eruit?
- Wat weten we over het privéleven van Hella Jongerius?
Wie is Hella Jongerius?
Hella Jongerius verbindt ambacht met industrie, en doet dat op een manier die prettig aanvoelt. Ze werd geboren op 30 mei 1963 in De Meern en studeerde in Eindhoven, aan wat nu de Design Academy is.
Haar verhaal is geen gelikt succesverhaal. Voor haar studie werkte ze in een houtwerkplaats met mensen met een verstandelijke beperking. Ze leerde timmeren, meubelmaken, gewoon met haar handen werken. Geen concepten, maar echt doen.
Als je haar carrière in één beeld probeert te vangen, zie je iemand die nooit alleen naar de buitenkant kijkt. Het gaat haar om hoe iets voelt, hoe het gemaakt is, en of je er over tien jaar nog steeds naar wilt kijken. Dat idee, dat je met een object samenleeft, dat blijft hangen.
Hoe begon de carrière van Hella Jongerius?
Na haar afstuderen in 1993 ging het eigenlijk meteen van start. Ze richtte Jongeriuslab op en sloot zich aan bij Droog Design, destijds een broedplaats voor vernieuwend design. Een jaar later stond ze al in Milaan op de Salone del Mobile. Best snel, als je erover nadenkt.
Een van haar eerste opvallende ontwerpen was de Soft Urn. Een vaas, maar dan zacht. Dat alleen al is een beetje vreemd, toch? En precies dat maakt het interessant. Niet perfect, niet strak, maar iets ertussenin. Dat spanningsveld zie je daarna steeds terug.
Bekijk deze post op Instagram
Ze bleef ook niet alleen ontwerpen. Ze gaf les aan de Design Academy Eindhoven en stond daar zelfs een paar jaar aan het hoofd van de afdeling Living. Dat zegt wel iets. Niet alleen maken, maar ook nadenken over hoe anderen leren ontwerpen.
Waarom is haar ontwerpstijl zo herkenbaar?
Haar stijl herken je vaak meteen, al kun je niet altijd uitleggen waarom. Ze maakt industriële producten menselijker. Dat klinkt groot, maar het zit juist in kleine dingen. Een naad die zichtbaar blijft. Een kleur die net anders valt in het licht.
Ze zei ooit: “One colour is no colour.” Klinkt simpel, maar als je erover nadenkt klopt het wel. Een kleur leeft pas echt naast andere kleuren, materialen, schaduwen. Net als mensen eigenlijk, in je eentje ben je ook minder interessant.
Ik leg haar stijl vaak uit als een soort handschrift in massaproductie. Waar veel producten anoniem voelen, zit er bij haar altijd iets persoonlijks in. Een kleine afwijking, een onverwachte combinatie. Dat maakt het warm, zonder dat het soft wordt.
- Zichtbare imperfectie, kleine foutjes mogen blijven.
- Tactiliteit, je wilt het aanraken, niet alleen bekijken.
- Kleuronderzoek, kleur leeft altijd samen met licht en materiaal.
- Lange levensduur, dingen die niet snel gaan vervelen.
Die vier elementen zie je eigenlijk overal terug. In haar stoelen, stoffen, keramiek, noem maar op.
Welke ontwerpen van Hella Jongerius moet je kennen?
Haar bekendste ontwerpen laten meteen zien hoe breed ze werkt. De Polder Sofa, de East River Chair, keramiek voor Royal Tichelaar Makkum, textiel voor Maharam, en interieurs voor KLM en de Verenigde Naties.
Die Polder Sofa vind ik zelf een mooi voorbeeld. Op het eerste gezicht gewoon een bank. Maar kijk je langer, dan zie je dat hij net anders in elkaar zit. Asymmetrisch, verschillende stoffen, knopen die opvallen. Het is zo’n meubel waar je steeds iets nieuws in ontdekt.
Bekijk deze post op Instagram
De East River Chair werkt anders, maar doet hetzelfde. Vrij simpel van vorm, bijna archetypisch. En toch zit er iets eigenzinnigs in. Dat subtiele verschil, daar draait het om.
Bekijk deze post op Instagram
En dan haar grotere projecten. Denk aan vliegtuiginterieurs voor KLM. Best bijzonder eigenlijk, dat iemand die zo bezig is met detail en materiaal ook nadenkt over ruimtes waar duizenden mensen doorheen bewegen. Hetzelfde oog, maar dan op een andere schaal.
Bekijk deze post op Instagram
Wat maakt Hella Jongerius belangrijk voor design?
Ze heeft design een beetje opgerekt. Het gaat bij haar niet alleen om producten maken, maar ook om vragen stellen. Waarom maken we iets? Hoe lang moet het meegaan? Wat betekent het eigenlijk?
Dat zie je bijvoorbeeld in het manifest Beyond the New. Daarin stelt ze, samen met Louise Schouwenberg, dat we misschien wat minder obsessief moeten zijn met ‘nieuw’. Niet elk seizoen iets anders. Gewoon beter nadenken.
Haar tentoonstellingen doen dat ook. Breathing Colour ging niet alleen over kleur, maar over hoe kleur verandert door licht en omgeving. Best fascinerend eigenlijk, als je er eenmaal op let zie je het overal.
Ik merk zelf dat veel mensen design nog zien als iets oppervlakkigs. Even een andere kleur muur, een nieuwe stoel. Maar bij haar gaat het veel dieper. Over aandacht. Over hoe spullen invloed hebben op hoe je leeft.
Hoe ziet de erkenning voor Hella Jongerius eruit?
Ze heeft inmiddels behoorlijk wat erkenning gekregen. Prijzen, titels, museumcollecties. Maar het voelt niet alsof ze daar ooit op mikte.
Haar werk staat in grote musea zoals MoMA en het Victoria and Albert Museum. En haar archief is ondergebracht bij het Vitra Design Museum, waar ook een grote tentoonstelling aan haar werk werd gewijd. Dat zegt wel iets. Dan ben je geen trend meer, maar onderdeel van de geschiedenis.
Wat ik er sterk aan vind, is dat die erkenning voortkomt uit consistentie. Geen snelle successen, maar jarenlang hetzelfde blijven onderzoeken. In een wereld die vooral snelheid beloont, is dat best eigenwijs.
Lees ook onze verhalen over industrieelontwerpers Marcel Wanders en Dirk van der Kooij.
Wat weten we over het privéleven van Hella Jongerius?
Hella Jongerius is sinds de jaren 90 getrouwd met Lucas Verweij. Lucas is een architect en ze wonen en werken samen in Berlijn. Daarnaast hebben ze samen twee dochters, Hamar en Griet Verweij. Verder is er niet veel bekend, haar focus blijft op haar werk liggen.
Samengevat laat Hella Jongerius laat zien dat goed design niet hoeft te schreeuwen. Soms zit het juist in iets kleins. Een stof die je wilt blijven aanraken. Een kleur die pas echt leeft naast een andere. Of een bank die net niet perfect is, en daardoor juist beter.
Wil je daar zelf iets van meenemen? Kijk eens anders naar je eigen spullen. Serieus. Hoe voelt het? Hoe is het gemaakt? Wil je het over vijf jaar nog hebben? En zit er karakter in?
Misschien zijn dat wel de simpelste vragen, en tegelijk de lastigste. Maar precies daar begint het verhaal van industrieelontwerper Hella Jongerius.
